Jak wystartować - Jaka forma działalności gospodarczej?

Jednymi z najczęstszych pytań, jakie stawiają sobie osoby chcące założyć własny biznes to:

• · skąd wziąć pomysł na własną działalność?
• · skąd wziąć pieniądze na jej rozpoczęcie?
• · jak podołać takiemu przedsięwzięciu od strony organizacyjnej?

O ile kwestia pomysłu na biznes i środków potrzebnych do jego rozpoczęcia będzie przedmiotem rozważań w rubrykach "Skąd pomysł" i "Skąd pieniądze", to tutaj zajmiemy się na początek kwestiami organizacyjnymi planowanej działalności gospodarczej. Projektując swoje przedsiębiorstwo warto niewątpliwie zastanowić się jeszcze przed jego startem, jakie formy prawne mamy do dyspozycji oraz jakie są wady i zalety każdej z nich. Nie jest bowiem tak, że rozpoczynając działalność gospodarczą skazani jesteśmy jedynie na prowadzenie jej jako tzw. przedsiębiorca jednoosobowy – choć jest to niewątpliwie najbardziej rozpowszechniona forma prowadzenia firmy. Jeżeli działalność gospodarczą prowadzić chcemy samodzielnie – bez wspólników – atrakcyjną alternatywą może się okazać jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jeżeli natomiast chcemy połączyć swe wysiłki i umiejętności z innymi osobami, odpowiednimi formami organizacyjnymi – obok wymienionej już spółki z o.o. – okazać się mogą spółki osobowe prawa handlowego (np. spółka jawna). Zauważyć przy tym wypada, że wbrew rozpowszechnionym poglądom, formą prawną prowadzenia działalności gospodarczej nie jest spółka cywilna. Obecnie jest ona uważana jedynie za formę współpracy między przedsiębiorcami, sama zaś za przedsiębiorcą nie jest. Do Ewidencji Działalności Gospodarczej wpisywana jest zatem zawsze osoba fizyczna, niezależnie od tego czy prowadzi działalność samodzielnie, czy też współpracuje z innymi przedsiębiorcami na podstawie umowy spółki cywilnej.

Przyjrzyjmy się zatem w pierwszym rzędzie jednoosobowej działalności gospodarczej. Jak powiedziano, prowadzimy ją sami jako osoba fizyczna. Nie znaczy to oczywiście, że nie możemy do jej wykonywania tej działalności zatrudniać pracowników. Jednak podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo jesteśmy my, co może mieć swoje zalety, ale i wady. Zacznijmy od tych pierwszych.

Jakie są zalety jednoosobowej działalności gospodarczej?

· przede wszystkim jest ona "prosta w obsłudze" i mało kosztowna. Wiem, że osoby, które zakładają własną firmę uśmiechem kwitują twierdzenie o "prostocie" jej rejestracji w Ewidencji Działalności Gospodarczej. Niestety, "zasada jednego okienka"), która miała ułatwić przedsiębiorcom życie poprzez umożliwienie rejestracji firmy za pomocą jednego wniosku (zamiast wymaganych do tej pory kilku) nie sprawdza się dotychczas w praktyce. Czas pokaże czy "jedno okienko" zacznie funkcjonować jak powinno. Mimo wszystko jednak rejestracja działalności jednoosobowej prostsza jest niż np. rejestracja spółki z o.o. , której umowa do tego musi być sporządzona przed notariuszem. Do założenia działalności jednoosobowej nie jest też wymagany żaden minimalny kapitał (jak to ma miejsce w przypadku spółki z o.o.). Od 31 marca 2009 r. również rejestracja działalności, zmian jej przedmiotu oraz wpisy o zawieszeniu, wznowieniu i zaprzestaniu działalności dokonywane są bez pobierania opłat.

· można wybrać dogodny sposób opodatkowania za pomocą karty podatkowej lub ryczałtu,

· na założenie jednoosobowej działalności gospodarczej uzyskać można dotacje zarówno ze względu na przedmiot podejmowanej działalności (np. e-business), jak i ze względu na osoby ją podejmujące (np. osoby bezrobotne, niepełnosprawne, młodzi przedsiębiorcy).

· podejmując działalność gospodarczą przedsiębiorca jednoosobowy może zapłacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne.

Jakie są w takim razie wady jednoosobowej działalności gospodarczej?

· podstawową wadą jednoosobowej działalności gospodarczej jest nieograniczona odpowiedzialność przedsiębiorcy wszystkimi składnikami swego majątku. Oznacza to, że osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą ryzykuje – w razie niepowodzenia przedsięwzięcia – utratę nie tylko tych składników majątkowych, za pomocą których prowadzi działalność, lecz również całego majątku osobistego (mieszkania, samochodu, środków na prywatnym koncie bankowym itp.).

Na temat wad i zalet poszczególnych form prawnych patrz też: Prowadzić biznes samemu czy do spółki? (z Gazety Wyborczej).