Własność intelektualna

Pojęcie "własność intelektualna" (z ang. intellectual property) zakłada, że istnieją dobra niematerialne, w stosunku do których pewnym osobom może przysługiwać wyłączne prawo do ich wykorzystania, czyli swoiście pojęte "prawo własności". Bardzo skrótowo powiedzieć można, że dobra te nie są rzeczami, lecz pomysłami czy innymi wytworami ludzkiego intelektu. Chociaż sam termin "własność intelektualna" wszedł do użycia stosunkowo niedawno, to idea, że wynalazca czy twórca powinien zostać nagrodzony za swój wysiłek intelektualny, nie jest nowa. Początków ochrony własności intelektualnej dopatrywać się można już w świecie starożytnym. Użycie nazw lub symboli graficznych jako pierwowzorów dzisiejszych znaków towarowych było rozpowszechnione w epoce antycznej w Grecji i Rzymie. Wiązano z nimi informację o pochodzeniu produktu z określonego warsztatu oraz o związanej z tym jakości. Jednak dopiero rozwój przemysłu w XIX w. doprowadził do powstania praw własności intelektualnej, w szczególności własności przemysłowej, w postaci znanej nam dzisiaj ochrony wynalazków, wzorów użytkowych, znaków towarowych i innych. Równolegle rozwinęło się prawo autorskie, udzielające ochrony utworom literackim, muzycznym, plastycznym itp. W nowszych czasach ochronie takiej poddano również programy komputerowe.

Prawa, o których mowa, dotyczą dóbr niematerialnych. Chociaż jednocześnie każde z nich występuje w swoim materialnym ucieleśnieniu (takim jak obraz, rzeźba, maszyna, znak graficzny itp.), to sam przedmiot prawa jest niematerialny, np. wynalazek jako nowe rozwiązanie techniczne chronione patentem (choć każdorazowo ucieleśniony np. w konkretnej maszynie produkcyjnej).

Prawa niematerialne zrobiły na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci zawrotną karierę. Wartość niektórych z nich wielokrotnie przewyższa wartość większości znanych dóbr materialnych (wystarczy pomyśleć np. o wartości znaku towarowego Coca-Coli lub o tantiemach hollywoodzkich producentów filmowych). Jednak nawet w przypadku praw niematerialnych o znacznie mniejszej wartości zdać sobie należy sprawę z tego, że każdy efekt naszego wysiłku intelektualnego ma swoją wartość, że jego "właścicielowi" przysługują prawa, które należy umieć wykorzystać i odpowiednio chronić. Prezentowana sekcja ma za zadanie wyjaśnienie związanych z tym zagadnień własności intelektualnej

Robert Cichórz

Opracowania na temat własności intelektualnej dla MSP

Zarządzanie i ochrona własności intelektualnej ważne są tak samo w małym, jak i w dużym przedsiębiorstwie..

Poniżej kilka linków do interesujących opracowań na temat prawa własności intelektualnej:

Zarządzanie własnością intelektualną

O ile jeszcze niedawno niekwestionowaną priorytetem osób zajmujących się własnością intelektualną była jej ochrona, to obecnie coraz częściej mówi się o "zarządzaniu" prawami własności intelektualnej.

Fundusz Promocji Twórczości

Cechą charakterystyczną domeny publicznej (Co to jest domena publiczna?) jest brak ochrony autorskich praw majątkowych. Innymi słowy, dzieła znajdujące się w domenie publicznej mogą być wykorzystywane bez potrzeby ubiegania się o licencje oraz bez konieczności zapłaty tantiem.

Własność intelektualna na stronach Komisji Europejskiej

Nie jest tajemnicą, że prawo własności intelektualnej poddane jest silnemu wpływowi prawa Unii Europejskiej. Związane jest ono przecież często z wykonywaniem działalności gospodarczej, ta zaś jest przedmiotem zainteresowania prawa europejskiego ze względu na wspólny rynek, na którym czynniki produkcji przemieszczać się powinny bez granic wewnętrznych.

Ochrona programów i gier komputerowych

Programy i gry komputerowe stanowią dosyć swoisty przedmiot ochrony prawa autorskiego. Różnią się one bowiem pod wieloma względami od innych "utworów" podlegających takiej ochronie, chociaż programy komputerowe - stosownie do art. 74 ust.

Dzieła "osierocone"

Jednym z palących obecnie problemów prawa autorskiego jest zagadnienie tzw. utworów (dzieł) osieroconych (ang. orphan works). Dzieła takie, czasem definiowane jako dzieła, których autorzy nie mogą zostać zlokalizowani lub zidentyfikowani (choć możliwe są i inne definicje, patrz: B.

Ochrona praw autorskich - czy wszędzie na świecie?

Kolorem błękitnym zaznaczono państwa-strony konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych (Grafika z Wikipedia Commons na licencji Creative Commons 3.0)

Patentowy troll

 

Każdy, kto chociaż trochę przypatrzył się działalności małych i średnich firm (nie tylko polskich) wie, że nie wszystkie z nich zawsze skrupulatnie sprawdzają, czy korzystając z różnorakich dóbr własności niematerialnej nie naruszają cudzych praw. Pragmatyczni amerykanie twierdzą nawet, że decyzja o respektowaniu lub nierespektowaniu cudzej własności intelektualnej jest kwestią wyboru określonej strategii biznesowej...

Co to jest "utwór" i jak go chronić?

Zanim zadamy sobie pytanie "jak chronć utwór", warto chyba najpierw powiedzieć czym tak naprawdę utwór jest? Jest to pytanie o tyle ważne, że wielu twórców (wśród nich również przedsiębiorców) nie zdaje sobie nawet sprawy z tego, że tworzyć mogą "utwory" podlegające ochronie na podstawie prawa autorskiego.

Strony

Newspaper cms